Made in China - 75 jaar Chinezen in Arnhem
Publicatiedatum: 01 sep 2008, 20:17 · gepost door: Huy · aantal views: 1594
In 1933 kwamen de eerste Chinese migranten als pindaverkopers naar Arnhem. Intussen zijn de pindaverkopers verdwenen maar de Chinese restaurants en toko’s een vertrouwd onderdeel van het straatbeeld geworden. Desondanks is er opvallend weinig bekend over het alledaagse leven van de Chinezen in Arnhem en hun immigratiegeschiedenis. De tentoonstelling ‘Made in China’ in Het Historisch Museum Arnhem opent enkele deuren van deze voor velen onbekende gemeenschap.
Sing Ko voor zijn restaurant Le Mandarin op het Velderplein in 1967
Nu de Chinese migranten van de eerste generatie een hoge leeftijd hebben bereikt of niet meer leven, dreigen veel interessante en opmerkelijke verhalen in de vergetelheid te geraken. Het Gelders Archief is daarom in 2005 een project gestart om het migrantenerfgoed van de provincie Gelderland voor de toekomst te behouden. De tentoonstelling Made in China en het boek Chinese Arnhemmers vormen de kroon op dit project. Niet alleen wordt het verhaal van de Chinezen in Arnhem verteld, maar ook hoe Arnhemmers en Chinezen elkaar hebben beïnvloed op het gebied van bijvoorbeeld eten en drinken, geloof, geneeskunde, taal en sport.
Familie Man voor het eerste Chinese restaurant van Westervoort aan de Dorpstraat in 1976
Zo gaat de tentoonstelling in op de verhalen en achtergronden van enkele pionierende families, de bijzondere eetcultuur van de Chinezen en de opkomst van de Chinese restaurants in de jaren vijftig. De Nederlandse klanten kunnen hierbij natuurlijk niet buiten beschouwing blijven. We maken kennis met zaken als acupunctuur en de bezwerende gebruiken rondom het Chinese Nieuwjaar, maar ook met religies als boeddhisme, taoïsme en de Chinese Christelijke Kerk in Arnhem. Verder wordt uitgelegd wat de oorsprong en de bedoeling is van Chinese vecht- en bewegingskunsten als Tai Chi en Kung Fu, sporten die we tegenwoordig bijna op iedere sportschool kunnen beoefenen. Minder bekend is dat er ook Chinese voetbalteams in Arnhem zijn. Tot slot hechten veel Chinese Arnhemmers aan hun taal en schrift. De bezoeker maakt op een levendige manier kennis met de verschillende talen en dialecten, Chinese kalligrafie, naamstempels, gebarentaal én de Chinese School in Arnhem. Uiteraard zijn de teksten in de tentoonstelling zowel in het Nederlands als in het Chinees te lezen.
Chinees paar uit Arnhem in traditionele bruiloftskleding, 1996
Made in China is kortom een belevenistentoonstelling voor het hele gezin. Naast de oude foto’s uit persoonlijk bezit en recente beelden van fotografe Sanne Donders, wordt een diversiteit aan voorwerpen getoond: van gelukssymbolen tot acupunctuurnaalden, van een boeddhistisch huisaltaar tot voedingsmiddelen en kookgerei uit de hedendaagse toko. Bezoekers kunnen leren kalligraferen, oefenen met eetstokjes en een persoonlijke herinnering nalaten op de wand met ‘memories of Asia’. Een leestafel biedt hen die nog meer Chinese cultuur op willen snuiven daarvoor de gelegenheid.
Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie ‘Chinese Arnhemmers’ over de veelzijdige geschiedenis van Chinezen in Arnhem. Het boek is rijkelijk voorzien van foto’s die een goed en intiem beeld geven van het leven van Chinezen in de Gelderse hoofdstad vanaf de eerste helft van de 20e eeuw tot heden. De vele privé-foto’s, afkomstig van Chinese families, tonen een onverwachte kijk op een wereld in eigen land, die voor veel Nederlanders onbekend is. De Arnhemse fotografe Sanne Donders maakte een fraaie en indringende fotoreportage van Chinezen in Arnhem. Het boek is samengesteld door cultureel antropologe Else Gootjes, medewerkster van het Gelders Archief. Zij schreef op vlotte wijze de informatieve tekst, die zij baseerde op interviews, archiefonderzoek en vele ontmoetingen met Chinezen in Arnhem.
Chinese school in Arnhem, 2008
Tentoonstelling: Made in China - 75 jaar Chinezen in Arnhem
Gastconservator: Esther Dieltjes
Periode: 12 september t/m 11 januari 2009
.
